pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
ساسان طهماسبی؛ سید صاحب برزین
چکیده
چکیده
ایالت تاریخی فارس تا پیش از تشکیل دولت صفویه، یکی از پایگاههای اهل سنت به شمار میرفت و اغلب مردم آنجا بر مذهب شافعی بودند، ولی در دورة صفویه، تشیع در آن منطقه نیز گسترش یافت و اهل سنت صرفاً در بخشهایی از جنوب استان کنونی فارس و سواحل و جزایر خلیجفارس، مذهب خود را حفظ کردند. این پژوهش به روش تاریخی، درصدد پاسخگویی به این ...
بیشتر
چکیده
ایالت تاریخی فارس تا پیش از تشکیل دولت صفویه، یکی از پایگاههای اهل سنت به شمار میرفت و اغلب مردم آنجا بر مذهب شافعی بودند، ولی در دورة صفویه، تشیع در آن منطقه نیز گسترش یافت و اهل سنت صرفاً در بخشهایی از جنوب استان کنونی فارس و سواحل و جزایر خلیجفارس، مذهب خود را حفظ کردند. این پژوهش به روش تاریخی، درصدد پاسخگویی به این پرسش است که فرایند گسترش تشیع در فارس دورة صفوی چگونه بود و دولت صفوی برای ترویج تشیع در آن منطقه، از چه ابزارها و راهکارهایی بهره گرفت. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که روند گرایش مردم فارس به تشیع، تدریجی و توأم با تقیه بود و شاه اسماعیل اول عمدتاً به روشهای سلبی متوسل شد، اما شاه طهماسب از روشهای ایجابی و تشویقی و فرهنگی بهره بیشتری گرفت و موقعیت تشیع را در فارس تحکیم کرد. با وجود این، وقایع دورة شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده نشان داد که هنوز بخش بزرگی از مردم فارس بر مذهب اهل سنت باقی مانده بودند یا تغییر کیش آنها قابلاعتماد نبود. با روی کار آمدن شاه عباس اول و تحکیم موقعیت سیاسی دولت صفوی در جنوب ایالت فارس و تا پایان دورة صفوی، تشیع روندی رو به گسترش را تجربه کرد. همچنین بررسیها نشان داد گسترش تشیع در فارس به صورت یکباره و فراگیر صورت نگرفت. گرچه در دوره اسماعیل اول، اقدامات الزامی بر برنامههای ترویجی غلبه داشت ولی در دوره دیگر سلاطین صفویه، اقدامات فرهنگی و ترویجی، ایجاد مشوقهای اقتصادی و انگیزههای اجتماعی، نقش مهمی در گسترش تشیع در این ایالت در دوره صفویه داشت.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
سعید سلیمانی؛ هوشنگ خسروبیگی؛ یزدان فرخی؛ عبدالله ساجدی
چکیده
علیبنمحمد بارزی یکی از شخصیتهایی است که علیرغم آن که حدود سالهای 359-361ق چالشی سخت برای آلبویه در کرمان آفرید، در هالهای از گمنامی در رویدادهای تاریخ ایران در قرن چهارم باقی مانده است. چرا که منابع دست اول در مورد او سکوت اختیار کردهاند، بهطوری که نام این سردار به جز در گزارش ابن مسکویه، در همه تاریخنگاریها و حتی در ...
بیشتر
علیبنمحمد بارزی یکی از شخصیتهایی است که علیرغم آن که حدود سالهای 359-361ق چالشی سخت برای آلبویه در کرمان آفرید، در هالهای از گمنامی در رویدادهای تاریخ ایران در قرن چهارم باقی مانده است. چرا که منابع دست اول در مورد او سکوت اختیار کردهاند، بهطوری که نام این سردار به جز در گزارش ابن مسکویه، در همه تاریخنگاریها و حتی در تاریخ سیستان حذف شده است. ولی وجود یک سکه نو یافته و ضرب شده در سیستان، نشان دهنده حضور پررنگ او در سپهر سیاسی شرق ایران در این دوره تاریخی است. آیا ردپای تحریک سامانیان ضد خلفبناحمد صفاری (متحد بویهیان) وجود داشته است؟ مساله این تحقیق، مبتنی بر شناسایی زمینههای شکلگیری قیام علیبنمحمد بارزی و جایگاه رفتار سیاسی و نظامی او و نیز علل ناکامی او در تداوم حاکمیت سیاسی با تاکید بر بررسی نقش سامانیان است. این تحقیق با هدف بازتعریف بخشی از رویدادهای سیاسی و نظامی ایران در سیستان و کرمان در سالهای فوق الذکر و متکی بر مطالعات سکهشناسی است. دستاورد این بررسی که با روش تاریخی و رویکرد توصیفی-تحلیلی و مطالعه متون تاریخی و به خصوص سکه نویافته، بیانگر این مهم است که، حرکت سیاسی و نظامی علیبنمحمد بارزی در ارتباط وثیق با سیاستها و برنامههای سامانیان در منطقه سیستان و کرمان و در مقابله با آلبویه بود.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
محسن پرویش؛ محمد بی طرفان
چکیده
در دوران پهلوی دوم اصلاحات ارضی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای توسعه کشور صرفاً به توزیع زمین محدود نشد. دولتمردان وقت با درک این موضوع که تحول در ساختار مالکیت زمین به تنهایی کافی نیست به ایجاد نهادهای مکملی روی آوردند تا اهداف اصلاحات را بهطور کامل محقق سازند. در این میان «خانههای فرهنگ روستایی» با هدف ارائه خدمات ...
بیشتر
در دوران پهلوی دوم اصلاحات ارضی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای توسعه کشور صرفاً به توزیع زمین محدود نشد. دولتمردان وقت با درک این موضوع که تحول در ساختار مالکیت زمین به تنهایی کافی نیست به ایجاد نهادهای مکملی روی آوردند تا اهداف اصلاحات را بهطور کامل محقق سازند. در این میان «خانههای فرهنگ روستایی» با هدف ارائه خدمات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی تأسیس شدند و به امکاناتی نظیر کتابخانه و دسترسی به رسانههایی چون رادیو و تلویزیون مجهز گشتند. پژوهش حاضر با اتکا به روش تاریخی-تحلیلی و با بررسی اسناد موجود در آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به واکاوی نقش و عملکرد خانههای فرهنگ روستایی در استان آذربایجان غربی طی این دوره میپردازد. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که خانههای فرهنگ روستایی در آذربایجان غربی مشابه نمونههای دیگر در سراسر کشور در دستیابی به اهداف تعیینشده ناکام ماندند. دلایل اصلی این ناکامی را میتوان در مجموعهای از عوامل جستجو کرد: عدم تطابق برنامههای ابلاغی با نیازهای واقعی و اولویتهای زندگی روستاییان، بیتوجهی به اهمیت مشارکت جوامع محلی در فرآیند برنامهریزی و اجرا، ضعفهای ساختاری و دیوانسالاری حاکم بر این نهادها و کمبود زیرساختهای اساسی. این شکست در واقع بازتابی از محدودیتهای ذاتی رویکردهای توسعهای متمرکز و از بالا به پایینی بود که بدون در نظر گرفتن بافت اجتماعی و فرهنگی جوامع روستایی ایران در آن عصر به اجرا درمیآمد.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
آرش ضیاءتبری؛ فیض اله بوشاسب گوشه؛ احمد کامرانی فر
چکیده
داد و دهش از مهمترین نکات اخلاقی در دین زرتشتی میباشد. از روزگاران قدیم، زرتشتیان با خیرات و برپایی گهنبارها موجب خشنودی خود و خرسندی دیگران شدهاند. زرتشتیان ایران بهویژه زرتشتیان کرمان با وقف نمودن زمین، باغ، آب و خانه خود، برای برطرف نمودن نیازهای جامعه و پرداخت هزینه جشنها و تحصیل دانشآموزان، در اینکار خیر پیشگام بودند. ...
بیشتر
داد و دهش از مهمترین نکات اخلاقی در دین زرتشتی میباشد. از روزگاران قدیم، زرتشتیان با خیرات و برپایی گهنبارها موجب خشنودی خود و خرسندی دیگران شدهاند. زرتشتیان ایران بهویژه زرتشتیان کرمان با وقف نمودن زمین، باغ، آب و خانه خود، برای برطرف نمودن نیازهای جامعه و پرداخت هزینه جشنها و تحصیل دانشآموزان، در اینکار خیر پیشگام بودند. فشارهای اجتماعی و اقتصادی و محدودیتهای بهوجود آمده برای اقلیتهای دینی در دورههای گذشته، زندگی زرتشتیان را تحت تاثیر قرارداد و شرایط سختی داشتند که فقر و بی سوادی از مهمترین این مشکلات بود. بنابراین پیدایش موقوفات، این شرایط را تغییر داد. این مقاله درپی پاسخگویی به این سوال است که موقوفات زرتشتی کرمان در دوره قاجار و پهلوی چه تاثیری بر وضعیت اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان این شهر داشته است؟ با بررسیهای انجام شده در این پژوهش مشخص گردید که بیشتر این موقوفات بعد از دستور لغو جزیه در زمان ناصرالدین شاه قاجار وقف شدهاند که علاوه بر تأثیرات درونی جامعه بر وضعیت اجتماعی شهر کرمان نیز تأثیر داشته اند. این موقوفات با نظارت و تولیت انجمن زرتشتیان کرمان در انجام کارهای آموزشی، درمانی، ورزشی و آیینی، تاثیر مهمی بر وضعیت اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان کرمان داشت. پژوهش حاضر با روش تحقیق تاریخی با استفاده از اسناد، وقفنامهها و منابع کتابخانهای انجام و به شیوه توصیفی و تحلیلی تدوین شده است.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
علیرضا دارابی؛ مرتضی دانشوری
چکیده
جُوین از سرزمینهای قدیمی خراسان، همراه با پیشینه کهن میباشد، سرزمینی که مشاهیر و مفاخر زیادی را در خود جایداده است. آثار و شواهد متعدد برجایمانده، نشان از اهمیت شهر جوین در دوران باستان دارد. اما اهمیت جُوین در دوران بعد از اسلام و دورههای ایلخانان و تیموریان بسیار درخشانتر است با اینوجود با توجه به کاوشهای ...
بیشتر
جُوین از سرزمینهای قدیمی خراسان، همراه با پیشینه کهن میباشد، سرزمینی که مشاهیر و مفاخر زیادی را در خود جایداده است. آثار و شواهد متعدد برجایمانده، نشان از اهمیت شهر جوین در دوران باستان دارد. اما اهمیت جُوین در دوران بعد از اسلام و دورههای ایلخانان و تیموریان بسیار درخشانتر است با اینوجود با توجه به کاوشهای اندک باستانشناسی درباره وجه تسمیه، پیشینه استقرار و صورت اصلی نام این شهر، ابهاماتی وجود دارد. مقاله حاضر به مطالعه واژه «جُوین» پرداخته است که هدف اصلی آن مطالعه وجه تسمیه جوین در طول تاریخ میباشد بهگونهای که سیر تاریخی نام جوین مورد واکاوی قرار گرفته است، برای انجام آن، از روشهای تحقیق کتابخانهای، مطالعه اسنادی انجام شده است. براساس متون پرشمارِ برجایمانده از دوران اسلامی، ریشهیابی نام این شهر با کاستیهایی مانند؛ کمتوجهی به سنتهایی شفاهی مردمِ بومی، توجه نکردن به برخی از منابع مهم تاریخی، اهمیت ندادن به کشفیات و کاوشهای باستانشناسی در منطقه، بهگونهای که ویژگیهای تاریخی و جغرافیایی این منطقه مغفول مانده است. باتوجه به یافتههای تحقیق، «جُوین» واژهای کاملاً ایرانی و ریشهای باستانی دارد و وجه تسمیه آن شامل رویکردهای زیر میشود: سرزمینی واقع در دو قسمت جوی آب. نان جُووِین حاصل از غله جو. سرزمینی جلگهای واقعبین دو رشتهکوه. جُوَین برگرفته کُوی و برزن، به معنی سرزمین بخشنده. جُوَین، معرب کَوَیان و یا گَوَیان که بعد از ورود اسلام و رواج زبان عربی؛ با ابدال «گَ» به «جِ» به جُوَین تغییر یافته است.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
منا قربانی؛ سلیمان حیدری
چکیده
شهرهای تاریخی ایران، مجموعهای از فضاها و ابنیه شهری هستند که اطراف آنها با دروازهها و اغلب حصار و خندقی محدود میشد. دروازهها و باروها با گسترش شهرها و یا محدود کردن پیرامون آنها میتوانستند در طول زمان جابجا شوند و وسعت شهرها متغیر بود. قبور و قبرستانها همواره در نزد مردم این کشور، جایگاه والایی داشتهاند و به عنوان عنصری ...
بیشتر
شهرهای تاریخی ایران، مجموعهای از فضاها و ابنیه شهری هستند که اطراف آنها با دروازهها و اغلب حصار و خندقی محدود میشد. دروازهها و باروها با گسترش شهرها و یا محدود کردن پیرامون آنها میتوانستند در طول زمان جابجا شوند و وسعت شهرها متغیر بود. قبور و قبرستانها همواره در نزد مردم این کشور، جایگاه والایی داشتهاند و به عنوان عنصری ثابت، شناخته شده و نیز بسیار با اهمیت در فضای شهری، موجب خوانایی شهری میشدند، به همین خاطر بهکارگیری آنها در نامگذاری دروازهها، نشانی دادن قبور بر مبنای دروازههای مجاور آنها در متون تاریخی و اسناد دیگری چون کتیبه حک شده بر قبور و تلفیق و انطباق این اطلاعات با دیگر دانستههای تاریخی موجود، موجب شناسایی محدوده بافت تاریخی در دورههای مختلف میشود. بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز در دورههای مختلف تاریخی، براساس موقعیت مزارات و گورستانها و تطبیق آن با دادههای تاریخی، هدفی است که این پژوهش به روش توصیف تاریخی همراه با تحلیل و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانهای و میدانی به دنبال دستیابی به آن است، چراکه برخی از این قبور باقی ماندهاند و براساس آنها میتوان به درک بهتری از موقعیت دروازهها، گورستانهای تاریخی و در نهایت محدوده بافت تاریخی شیراز رسید. شناخت این محدوده از شهر، خود موجب شناخت و درک بهتر دیگر عناصر آن نیز در دورههای مختلف تاریخی میشود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بافت تاریخی شیراز در بخش شمال شرقی در برههای از تاریخ و در جنوب شرقی خود، دگرگونیهای اندکی داشته و در سایر نقاط تقریباً در طول تاریخ، ثابت بوده است.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
محسن بیگدلی؛ محمدعظیم حسین بر؛ فاطمه جعفرنیا؛ کریم نجفی برزگر
چکیده
ماوراءالنّهر، بهدلیل غنای اقتصادی و موقعیت استراتژیک، از مراکز کلیدی تأمین مالی خلافت مروانی بود. سیاستهای مالی این دوره، بهویژه در اخذ خراج و جزیه، با چالشهایی نظیر مقاومتهای محلّی و تنوّع فرهنگی مواجه شد. بررسی این سیاستها به دلیل تأثیر آنها بر ثبات اقتصادی و سیاسی منطقه و فقدان پژوهشهای متمرکز بر این موضوع، ضروری ...
بیشتر
ماوراءالنّهر، بهدلیل غنای اقتصادی و موقعیت استراتژیک، از مراکز کلیدی تأمین مالی خلافت مروانی بود. سیاستهای مالی این دوره، بهویژه در اخذ خراج و جزیه، با چالشهایی نظیر مقاومتهای محلّی و تنوّع فرهنگی مواجه شد. بررسی این سیاستها به دلیل تأثیر آنها بر ثبات اقتصادی و سیاسی منطقه و فقدان پژوهشهای متمرکز بر این موضوع، ضروری است. هدف پژوهش، تبیین سیاستهای مالی مروانیان و نگرش حکمرانان به شیوههای اخذ مالیات در ماوراءالنّهر است، با این سؤال که این سیاستها چگونه شکلگرفتند و چه تأثیری داشتند؟ روش تحقیق تاریخی با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است و با تکیه بر منابع تاریخی، به تحلیل دادهها پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که سیاستهای مالی مروانیان ترکیبی از رویکردهای متمرکز دوران عبدالملک و قتیبه، دوران سرکوبگرانة یزید بن مهلّب و عصر اصلاحی عمربنعبدالعزیز بود. عبدالملک با استانداردسازی دیوان خراج، کارایی را افزایش داد، امّا فشارهای مالیاتی یزید بن مهلّب به کاهش تولید و شورش منجر شد. اصلاحات عمر با تأکید بر عدالت اسلامی، رضایت عمومی را جلب کرد، امّا بهدلیل مقاومت نخبگان، پایدار نماند. نصر بن سیار با ساماندهی مالیاتی، ثبات نسبی ایجاد کرد، ولی گسترش اسلام و معافیتهای مالیاتی، درآمد خلافت را کاهش داد. این پژوهش، با تحلیل جامع سیاستهای مالی مروانیان، نشان میدهد که فقدان انسجام و سوءمدیریت، بهتضعیف نفوذ خلافت در ماوراءالنّهر کمک کرد و بر ضرورت مطالعه عمیقتر نظامهای مالیاتی در تاریخ اسلامی تأکید دارد.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
امین داودی؛ قباد منصوربخت
چکیده
شرفنامه بدلیسی، به عنوان یکی از منابع مهم تاریخنگاری محلی ایران، با تمرکز بر تاریخ امرای کُرد، جایگاهی ویژه دارد. این اثر، نخستین منبع تاریخنگاری است که به طور خاص به کردها و پیوندشان با تاریخ ایران میپردازد. بدلیسی، با تجربۀ نظری و عملی در دیوانسالاری ایران دوره صفویه، درکی عینی و تاریخی از مفهوم ایران ارائه میدهد. پرسش اصلی ...
بیشتر
شرفنامه بدلیسی، به عنوان یکی از منابع مهم تاریخنگاری محلی ایران، با تمرکز بر تاریخ امرای کُرد، جایگاهی ویژه دارد. این اثر، نخستین منبع تاریخنگاری است که به طور خاص به کردها و پیوندشان با تاریخ ایران میپردازد. بدلیسی، با تجربۀ نظری و عملی در دیوانسالاری ایران دوره صفویه، درکی عینی و تاریخی از مفهوم ایران ارائه میدهد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مفهوم ایران در کتاب شرفنامۀ بدلیسی چیست و چگونه تعریف یا بازنمایی شده است؟ این پژوهش، با استفاده از روش تاریخ مفهومی، نشان میدهد که بدلیسی، فهمی تاریخی از سرزمین، اقوام و مردم ایران داشته و کردها را در چارچوب تاریخ ایران درک و روایت میکند. وی، علیرغم حضور در دربار عثمانی و انتقاد جزئی از صفویان، همواره از منظر درک تاریخی و الزامات ایران سخن گفته و تاریخ امرای کُرد را در نسبت با تاریخ کلان ایران و «پادشاهی متمرکز ایران» روایت کرده است و مفهومی «فراقومی» و «فرامذهبی» از ایران ارئه داده است که در بررسی تاریخِ «مفهوم ایران» حائز اهمیت است.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
سیدابوالفضل رضوی؛ رسول احمدلو
چکیده
رابطهی میان دولت مرکزی و قدرتهای محلی در ایرانِ عصر قاجاریه همواره با تنشها و مقاومتهایی از سوی نخبگان و نیروهای محلی همراه بوده است. ایالت فارس و بهویژه نواحی جنوبی آن، از جمله لارستان، به دلیل موقعیت راهبردی و پیچیدگی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، یکی از عرصههای شاخص این برخوردها به شمار میرود. پرسش اصلی این پژوهش آن است ...
بیشتر
رابطهی میان دولت مرکزی و قدرتهای محلی در ایرانِ عصر قاجاریه همواره با تنشها و مقاومتهایی از سوی نخبگان و نیروهای محلی همراه بوده است. ایالت فارس و بهویژه نواحی جنوبی آن، از جمله لارستان، به دلیل موقعیت راهبردی و پیچیدگی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، یکی از عرصههای شاخص این برخوردها به شمار میرود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که شورش میرهاشم اوزی در اوایل سلطنت ناصرالدینشاه چه بازتابی از مناسبات دولت مرکزی و نیروهای محلی در جنوب فارس دارد و سازوکارهای مقاومت محلی در برابر سیاستهای تمرکزگرایانهی دولت چگونه شکل گرفت؟ پژوهش حاضر با تمرکز بر شورش میرهاشم اوزی میکوشد سازوکارهای مقاومت محلی و واکنش دولت مرکزی را تحلیل کند. این مطالعه، بر پایهی اسناد نویافتهی آرشیوی، گزارشهای روزنامهی وقایع اتفاقیه و منابع دستاول تاریخی و با روش تاریخی و رویکرد توصیفی–تحلیلی، علل، روند و پیامدهای شورش را بازسازی میکند. نتایج تحقیق نشان میدهد که شورش میرهاشم اوزی، علاوه بر ایجاد چالشهای امنیتی و اداری در منطقه، الگویی مشخص از تعامل دولت مرکزی با نیروهای محلی ارائه میدهد که شامل ترکیبی از سرکوب، مصالحه و اعطای امتیازات سیاسی–اقتصادی بود. بررسی این رخداد چشمانداز روشنی از فرآیند تمرکز قدرت و مدیریت مقاومت محلی در جنوب ایران در نیمهی نخست سلطنت ناصرالدینشاه فراهم میآورد و اهمیت فهم تعاملات محلی–مرکزی را برای تحلیلهای تاریخی معاصر برجسته میسازد. افزون بر این، مطالعهی حاضر نمونهای از ارزش اسناد دستاول را در بازسازی دقیق تاریخ محلی و ملی ارائه میکند.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
علی اکبر جعفری؛ معصومه چوپانی
چکیده
اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راههای تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکتهای خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حملة افغانها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکتهای خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت ...
بیشتر
اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راههای تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکتهای خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حملة افغانها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکتهای خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت رسیدن قاجارها، حضور فعالی نداشتند. با به قدرت رسیدن قاجارها و مشخصاً از زمان ناصرالدین شاه، شرکتهای تجاری انگلیسی در ایران و بهویژه شهر اصفهان شروع به فعالیت کردند. این شرکتها در زمینههای مختلفی فعالیت داشتند که بنابر اهمیت، این پژوهش به این موضوع میپردازد؛ لذا سوال اصلی پژوهش این است که: شرکتهای انگلیسی در اصفهان دوره قاجار چه عملکردی داشتند؟ از آنجایی که اصفهان در دوره قاجار همچنان بر سر راههای مهم تجاری قرار داشت، توجه بازرگانان انگلیسی را به خود جلب کرد. آنها با تأسیس دفاتر خود در این شهر، بر سطح تجارت خود در ایران افزودند. همچنین گمان میرود حضور شرکتهای انگلیسی در اصفهان باعث رونق اقتصاد و تجارت در این شهر شده و بازرگانان شهر اصفهان نیز با آنها همکاری داشتهاند. این پژوهش به روش تاریخی در حوزه مطالعات کتابخانهای و اسنادی و نیز با استفاده از روزنامههای دوره قاجار، این موضوع را بررسی و تحلیل نموده است. یافتههای پژوهش ضمن شناسایی شرکتهای انگلیسی فعال در اصفهان دوره قاجار و نوع فعالیتهایشان، پیامدهای عملکرد آنها در اقتصاد و تجارت و اجتماع اصفهان آن دوره را نشان میدهد.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
فاطمه مختاری؛ سهند لطفی؛ مهسا شعله؛ سیدمحمدحسین ذاکری
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی آستانههای تاریخی شهر شیراز از منظر سیاحان خارجی از آغاز صفویه تا پایان قاجاریه پرداخته است. این تحقیق بهمنظور تحلیل تأثیرات طبیعی و مصنوعی آستانهها در شکلدهی تصورات سیاحان از شیراز، با تکیه بر منابع دستاول مانند سفرنامهها انجام شده است. هدف اصلی، شفافسازی جایگاه آستانهها در ورودیهای شهری و تأثیر ...
بیشتر
پژوهش حاضر به بررسی آستانههای تاریخی شهر شیراز از منظر سیاحان خارجی از آغاز صفویه تا پایان قاجاریه پرداخته است. این تحقیق بهمنظور تحلیل تأثیرات طبیعی و مصنوعی آستانهها در شکلدهی تصورات سیاحان از شیراز، با تکیه بر منابع دستاول مانند سفرنامهها انجام شده است. هدف اصلی، شفافسازی جایگاه آستانهها در ورودیهای شهری و تأثیر آنها بر درک سیاحان از هویت شهری شیراز در چهار دوره تاریخی مهم ایران است. برای دستیابی به این هدف، از روش اسنادی-تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. دادهها از سفرنامههای مختلفی که در دورههای مورد نظر نوشته شدهاند، استخراج و تحلیل شدهاند. از مجموع ۴۲ سفرنامه گردآوریشده، ۲۵ سفرنامه که حاوی اطلاعات مرتبط با آستانهها و ورودیهای شهر شیراز بودند، انتخاب و مورد بررسی دقیق قرار گرفتند. تحلیل محتوای دادهها، با استفاده از نرم افزار Atlas.ti انجام شد. یافتههای پژوهش نشان میدهند که سیاحان در توصیف آستانههای شیراز بر جغرافیای طبیعی اطراف شهر و عناصر مصنوعی که دست بشر ساخته است، توجه ویژهای داشتهاند. جغرافیای طبیعی، بهویژه کوههای اطراف دشت شیراز و پوشش گیاهی و باغهایی که در پیرامون شهر قرار دارند، نقش برجستهای در توصیف منظر شهر ایفا میکنند. در کنار این، عناصر مصنوعی نظیر دروازهها، گنبدها و گورستان های اطراف شهر بهعنوان نمادها و مرزهای ورودی شهر، در ذهن مسافران تصویری خاص و معنادار از شیراز بهوجود میآوردند. این بررسیها همچنین بهوضوح تأثیر تخریبها و تغییرات دروازهها در دورههای بعدی، بهویژه در دوره قاجار، بر منظر شهری و هویت شیراز اشاره میکنند.
pajoheshi
تاریخ های محلی ایران
محمد حسن رحیمیان
چکیده
شاه عباس اول صفوی را میتوان شاهی تجارتپیشه و توسعهطلب دانست که در عصر وی، مناسبات تجارت خارجی ایران رونق چشمگیری یافت. سیاست خارجی وی بر محور زدودن هرگونه مانع در مسیر تجارت بینالمللی و نیز تثبیت حاکمیت مطلق بر مسیرهای تجاری به منظور تضمین امنیت آنها استوار بود. شاه عباس علاوه بر دنبال کردن مسیرهای سنتی بازرگانی، به دنبال بهانهای ...
بیشتر
شاه عباس اول صفوی را میتوان شاهی تجارتپیشه و توسعهطلب دانست که در عصر وی، مناسبات تجارت خارجی ایران رونق چشمگیری یافت. سیاست خارجی وی بر محور زدودن هرگونه مانع در مسیر تجارت بینالمللی و نیز تثبیت حاکمیت مطلق بر مسیرهای تجاری به منظور تضمین امنیت آنها استوار بود. شاه عباس علاوه بر دنبال کردن مسیرهای سنتی بازرگانی، به دنبال بهانهای بود که با تسلط بر کرانههای خلیج فارس و جزایر آن هم از مسیرهای زمینی تحت سیطره عثمانی خلاصی یابد و هم نقشی فعال در تجارت نوین دریایی ایفا کند که با کشف مسیرهای جدید دریایی پدید آمده بود. این فرصت با تاراج اموال بازرگانی ونیزی در محدوده حکومت لار و دادخواهی او پدید آمد. اما چرا سرنوشت این بازرگان برای شاه عباس مهم بود؟ این پژوهش که با روش تاریخی و براساس بازخوانی برخی منابع مغفول ایتالیاییزبان انجام شده، نشان میدهد شاه عباس که با اعزام سفیران مختلف به سنای ونیز وعده داده بود محافظ قدرتمند بازرگانان است، برای اثبات اقتدار خود، با یک برنامة حساب شده به تسخیر بحرین، لار، گمبرون و هرمز دست یازید تا علاوه بر تامین امنیت و کنترل راههای تجاری، مرزهای اقتدار خویش را تا پس کرانههای خلیج فارس بگستراند.
)
