نوع مقاله : pajoheshi

نویسندگان

• سعید صادقی ¹
• فریده فرهمندزاده ²

¹ استادیار، رشته علوم سیاسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

² استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

آذربایجان به عنوان راه ارتباطی ایران با اروپا و عثمانی و تحت‌تاثیر نوگرایی عباس‌میرزا نایب‌السلطنه، زودتر از دیگر ایالات ایران با آموزش نوین آشنا شد. پیامدهای اصلاحات عباس‌میرزا، آموزش اروپایی میسیونی در آران و آذربایجان را نیز تشدید کرد. برای درک کیفیت این فرآیند لازم است چگونگی آشنایی اهل آذربایجان با ساختار نوین آموزشی و چالش‌های اجتماعی و فرهنگی برآمده از آن مورد بررسی قرار گیرد. توجه به راهکارهای نوگرایان برای گذار از این چالش‌ها، برداشت ایشان از ماهیت آموزش نوین و چگونگی بومی‌کردن آن را نیز روشن می‌کند. روند ساختار جدید هم با افزایش تعداد موسسه‌های آموزشی نوگرا در آذربایجان شامل مدارس میسیونری، دبستان‌ها و کالج‌های متوسطه توسعه یافت. پرسش این است که نوگرایان و میسونرها چه اهدافی داشتند و برای تحقق آن چه کردند؟ برپایه یافته‌های این پژوهش، آموزش در مدارس میسیونی آذربایجان در راستای دستیابی به اهداف تبلیغی اروپایی، و گاه اهداف استعماری تنظیم می‌شد. اگر میسیونرها گاه موقتا به اهداف سیاسی-اجتماعی خود رسیدند، در نیل به اهداف فرهنگی-دینی ناکام ماندند. در برابر، ساختار مدارس ملی-دولتی نوگرا بدنبال ایجاد پایگاه اجتماعی-فرهنگی عملگرا و ارائه خوانش جدید علمی در آذربایجان بود و تا حد زیادی موفق شد. در این پژوهش با بررسی ماهیت و دلایل اقبال به آموزش نوین، فرآیند شکل‌گیری خواست تغییر در ساختار آموزش سنتی تحلیل شده، اهداف موسسان مراکز آموزشی آذربایجان مورد بررسی قرار گرفته، و از چرایی و چگونگی حصول یا عدم حصول آن نیز گفتگو خواهد شد. روش تحقیق، تاریخی و در حوزه مطالعات کتابخانه‌ای، و مبتنی بر رویکرد تحلیلی- توصیفی است.

کلیدواژه‌ها

• قاجاریه
• آذربایجان
• نوگرایی
• آموزش
• بومی‌سازی

موضوعات

• تاریخ های محلی ایران

عنوان مقاله [English]

Analysis of the process and trend of modern education in Azerbaijan from the beginning of the Qajar period to the Constitutional Movement

نویسندگان [English]

• saeed saeed ¹
• Farideh Farahmandzadeh ²

¹ Assistant Prof., Department of Political Science, Payam-e Noor University, Tehran, Iran.

² Assistant Prof., Department of History, Payame Noor University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

A B S T R A C T
As a communication route with Europe and the Ottoman, and thanks to the modernism of the Crown Prince, Abbas Mirza, modern education happened in Azerbaijan earlier than other states. Abbas Mirza's reforms intensified the missionary educational activities in Aran and Azerbaijan. To understand the quality of this process, it is necessary to examine how this familiarity occurs and the social and cultural challenges that arise from it. Paying attention to the modernists' strategies to overcome these challenges also clarifies their understanding of the nature of modern education and how to localize it. The quantitative trend of the new system also developed with the increase in the number of modern educational institutions in Azerbaijan, including missionary schools, primary schools and colleges. The question is: what was the main goal of the reformists and the missionaries? Based on the findings, education in missionary schools in Azerbaijan were tailored to achieve propaganda, to spread of European culture, and sometimes to achieve colonial goals. Sometimes, they temporarily achieved their socio-political goals, while failed in cultural-religious goals. In contrast, the Iranian national-state schools create and strengthen a modern socio-cultural base through new scientific approach in Azerbaijan successfully. In this research, while examining the reasons for the desire for modern education and change in traditional education in Azerbaijan, the goals of the new educational centers are examined, as well as the point that why and how they were achieved or not will be discussed. The research method of this study is library-based and follows the analytical-descriptive method.
 




.

کلیدواژه‌ها [English]

• Qajar dynasty
• Azerbaijan
• Modernism
• Education
• Localization