رویکرد مورخین دورة صفوی دربارة آخرین حاکم کیایی گیلان

نوع مقاله: pajoheshi

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

2 دکترای تاریخ ایران اسلامی، پژوهشگر تاریخ

10.30473/lhst.2020.38397.2043

چکیده

خان احمد خان گیلانی(943-1000 هـق)آخرین حاکم حکومت آل کیا در گیلان است که در سال1000 هـق بنا به دلایل سیاسی، اقتصادی و مذهبی به وسیله شاه عباس یکم ساقط شد. برخورد مورّخان عصر صفوی با حکومت آل کیا در سه مقطع قابل بررسی است. در مقطع اول به پاس پناهنده شدن اسماعیل میرزا به گیلان، با احترام از آل کیا یاد می کنند. در مقطع دوم که مصادف با حکومت شاه طهماسب بود، به دلیل بروز برخی اختلافات بین طهماسب و خان احمد خان که منجر به دستگیری و زندانی شدن وی شد، مورخان رفته رفته در نوشته های خود دست از حمایت حکومت کیایی کشیدند. مقطع سوم با حکومت شاه عباس و برچیده شدن حکومت کیایی همزمان بود. این پژوهش بر آنست تا با بررسی متون تاریخی عصر صفوی، ضمن تجزیه و تحلیل و بیان صحت و سقم گزارشات آنها به این پرسش پاسخ دهد که علت دیدگاههای متفاوت منابع تاریخی صفوی درباره شخصیت خان احمد خان گیلانی چه بوده است؟ منابع تاریخی این عصر با نگاهی جانبدارانه به حکومت صفوی، تلاش دارند با حمایت از اقدام شاه عباس در حمله به گیلان، خان احمدخان را مقصر اصلی این اقدام جلوه دهند.

کلیدواژه‌ها