دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران 2345-2390 13 شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404 2026 03 21 The Concept of Iran in the Historiography of Sharaf Khan Badlisi: A Historical-Conceptual Approach (The Kurds in the Safavid Era) مفهوم ایران در تاریخ‌نویسی شرف‌خان بدلیسی: رهیافتی تاریخی-مفهومی (کُردها در دوران صفویه) 105 122 12856 10.30473/lhst.2026.75621.3013 FA امین داودی دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. قباد منصوربخت دانشیار گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 29 Sharafnameh by Bidlisi holds a special place as one of the significant sources of local Iranian historiography, focusing on the history of Kurdish emirs. This work is the first historiographical source that specifically addresses the Kurds and their connection to the history of Iran. Bidlisi, with his theoretical and practical experience in the bureaucracy of Safavid Iran, offers an objective and historical understanding of the concept of Iran. The main research question is: What is the concept of Iran in Bidlisi’s Sharafnameh, and how is it defined or represented? This research, employing the method of conceptual history, demonstrates that Bidlisi possessed a historical understanding of the land, ethnic groups, and people of Iran, and he perceives and narrates the Kurds within the framework of Iranian history. Despite his presence at the Ottoman court and minor criticisms of the Safavids, he consistently spoke from the perspective of historical understanding and the requirements of Iran. He narrated the history of the Kurdish emirs in relation to the grand narrative of Iran and the “centralized Iranian monarchy,” presenting a concept of Iran that was “trans-ethnic” and “trans-religious,” which is significant in examining the history of the “concept of Iran.” شرفنامه بدلیسی، به عنوان یکی از منابع مهم تاریخ‌نگاری محلی ایران، با تمرکز بر تاریخ امرای کُرد، جایگاهی ویژه دارد. این اثر، نخستین منبع تاریخ‌نگاری است که به طور خاص به کردها و پیوندشان با تاریخ ایران می‌پردازد. بدلیسی، با تجربۀ نظری و عملی در دیوانسالاری ایران دوره صفویه، درکی عینی و تاریخی از مفهوم ایران ارائه می‌دهد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مفهوم ایران در کتاب شرفنامۀ بدلیسی چیست و چگونه تعریف یا بازنمایی شده است؟ این پژوهش، با استفاده از روش تاریخ مفهومی، نشان می‌دهد که بدلیسی، فهمی تاریخی از سرزمین، اقوام و مردم ایران داشته و کردها را در چارچوب تاریخ ایران درک و روایت می‌کند. وی، علی‌رغم حضور در دربار عثمانی و انتقاد جزئی از صفویان، همواره از منظر درک تاریخی و الزامات ایران سخن گفته و تاریخ امرای کُرد را در نسبت با تاریخ کلان ایران و «پادشاهی متمرکز ایران» روایت کرده است  و مفهومی «فراقومی» و «فرامذهبی» از ایران ارئه داده است که در بررسی تاریخِ «مفهوم ایران» حائز اهمیت است. https://localhistories.journals.pnu.ac.ir/article_12856_9b0c4674372ed32a2ea9445357ddfe4b.pdf