دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران 2345-2390 13 شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404 2026 03 21 Study and analysis of Zoroastrian endowments and their impact on the social and cultural status of the Zoroastrians of Kerman during the Qajar and Pahlavi periods. بررسی و تحلیل موقوفات زرتشتی و تاثیرآن بر وضعیت اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان کرمان در دوره قاجار یه و پهلوی 41 56 12852 10.30473/lhst.2025.73031.2959 FA آرش ضیاءتبری دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. فیض اله بوشاسب گوشه دانشیار، گروه تاریخ، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. احمد کامرانی فر استادیار، گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2024 12 21 giving are among the most important moral principles in Zoroastrianism. Since ancient times, Zoroastrians have been making themselves and others happy by giving charity and setting up almshouses. Iranian Zoroastrians, especially the Zoroastrians of Kerman, were pioneers in this good deed by dedicating their land, gardens, water, and houses to meet the community's needs and pay for celebrations and students' education expenses. Social and economic pressures and restrictions imposed on religious minorities in the past affected the lives of Zoroastrians and they faced difficult conditions, with poverty and illiteracy being the most important of these problems. Therefore, the emergence of endowments changed these conditions. This article seeks to answer the question of what impact the Zoroastrian endowments of Kerman during the Qajar and Pahlavi periods have on the social and cultural status of the Zoroastrians of this city. The studies conducted in this study revealed that most of these endowments were endowed after the order to abolish the jizya during the time of Nasser al-Din Shah Qajar, which in addition to the internal effects of society, also had an impact on the social status of the city of Kerman. Under the supervision and guardianship of the Kerman Zoroastrian Association in carrying out educational, therapeutic, sports, and ritual work, these endowments had an important impact on the social and cultural status of the Zoroastrians of Kerman. The present study was conducted using the historical research method, which used documents, endowments, and library resources, and was compiled descriptively and analytically. داد و دهش از مهمترین نکات اخلاقی در دین زرتشتی می‌باشد. از روزگاران قدیم، زرتشتیان با خیرات و برپایی گهنبارها موجب خشنودی خود و خرسندی دیگران شده‌اند. زرتشتیان ایران به‌ویژه زرتشتیان کرمان با وقف نمودن زمین، باغ، آب و خانه خود، برای برطرف نمودن نیازهای جامعه و پرداخت هزینه‌ جشن‌ها و تحصیل دانش‌آموزان، در این‌کار خیر پیشگام بودند. فشارهای اجتماعی و اقتصادی و محدودیت‌های به‌وجود آمده برای اقلیت‌های دینی در دوره‌های گذشته، زندگی زرتشتیان را تحت تاثیر قرارداد و شرایط سختی داشتند که فقر و بی سوادی از مهمترین این مشکلات بود. بنابراین پیدایش موقوفات، این شرایط را تغییر داد. این مقاله درپی پاسخگویی به این سوال است که موقوفات زرتشتی کرمان در دوره قاجار و پهلوی چه تاثیری بر وضعیت اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان این شهر داشته است؟ با بررسی‌های انجام شده در این پژوهش مشخص گردید که بیشتر این موقوفات بعد از دستور لغو جزیه در زمان ناصرالدین شاه قاجار وقف شده‌اند که علاوه بر تأثیرات درونی جامعه بر وضعیت اجتماعی شهر کرمان نیز تأثیر داشته اند. این موقوفات با نظارت و تولیت انجمن زرتشتیان کرمان در انجام کارهای آموزشی، درمانی، ورزشی و آیینی، تاثیر مهمی بر وضعیت اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان کرمان داشت. پژوهش حاضر با روش تحقیق تاریخی با استفاده از اسناد، وقفنامه‌ها و منابع کتابخانه‌ای انجام و به شیوه توصیفی و تحلیلی تدوین شده است.   https://localhistories.journals.pnu.ac.ir/article_12852_f7534db9891d046475043b4d51109388.pdf