دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران 2345-2390 13 شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404 2026 03 21 Rural Culture Houses of West Azerbaijan: An Analysis of a Governmental Experience in Cultural Transformation and Its Obstacles in the Second Pahlavi Era خانه‌های فرهنگ روستایی آذربایجان غربی: تحلیل یک تجربه دولتی در دگرگونی فرهنگی و موانع آن در عصر پهلوی دوم 25 40 12851 10.30473/lhst.2025.75065.3000 FA محسن پرویش استادیارگروه تاریخ ،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل، ایران. محمد بی طرفان استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Journal Article 2025 07 04 The rulers of the second Pahlavi government did not consider merely distributing land among the peasants sufficient to achieve the goals of land reform. Therefore, they sought to create various organizations in addition to it in order to achieve the goals of land reform in Iran. One of these institutions was the rural culture houses, which included various facilities, including radio and television clubs, libraries, and other cultural and educational services. This research, with a historical-analytical approach and relying on documentary data from the archives of the National Archives and Library of Iran, seeks to examine the role and performance of rural culture houses in West Azerbaijan province during the second Pahlavi era. The innovation of this research lies in analyzing the performance of these houses within the theoretical framework of top-down development and institutional inefficiency. The research findings indicate that the rural culture houses of West Azerbaijan, like other rural culture houses in the country, were unable to effectively implement various educational, cultural, health, and sports programs and activities due to the lack of adaptation of the programs to the most urgent and important real needs of the villagers, the lack of local participation, structural and bureaucratic weakness, and the lack of provision of the necessary infrastructure. This failure reflected the limitations of centralized and non-participatory development approaches in the context of Iranian rural society at that time. . در دوران پهلوی دوم اصلاحات ارضی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه‌های توسعه کشور صرفاً به توزیع زمین محدود نشد. دولتمردان وقت با درک این موضوع که تحول در ساختار مالکیت زمین به تنهایی کافی نیست به ایجاد نهادهای مکملی روی آوردند تا اهداف اصلاحات را به‌طور کامل محقق سازند. در این میان «خانه‌های فرهنگ روستایی» با هدف ارائه خدمات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی تأسیس شدند و به امکاناتی نظیر کتابخانه و دسترسی به رسانه‌هایی چون رادیو و تلویزیون مجهز گشتند. پژوهش حاضر با اتکا به روش تاریخی-تحلیلی و با بررسی اسناد موجود در آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به واکاوی نقش و عملکرد خانه‌های فرهنگ روستایی در استان آذربایجان غربی طی این دوره می‌پردازد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که خانه‌های فرهنگ روستایی در آذربایجان غربی مشابه نمونه‌های دیگر در سراسر کشور در دستیابی به اهداف تعیین‌شده ناکام ماندند. دلایل اصلی این ناکامی را می‌توان در مجموعه‌ای از عوامل جستجو کرد: عدم تطابق برنامه‌های ابلاغی با نیازهای واقعی و اولویت‌های زندگی روستاییان، بی‌توجهی به اهمیت مشارکت جوامع محلی در فرآیند برنامه‌ریزی و اجرا، ضعف‌های ساختاری و دیوان‌سالاری حاکم بر این نهادها و کمبود زیرساخت‌های اساسی. این شکست در واقع بازتابی از محدودیت‌های ذاتی رویکردهای توسعه‌ای متمرکز و از بالا به پایینی بود که بدون در نظر گرفتن بافت اجتماعی و فرهنگی جوامع روستایی ایران در آن عصر به اجرا درمی‌آمد. https://localhistories.journals.pnu.ac.ir/article_12851_051f7d7179650559f0d986247e4c5511.pdf