تاریخ های محلی ایران
علی اکبر جعفری؛ معصومه چوپانی
چکیده
اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راههای تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکتهای خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حملة افغانها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکتهای خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت ...
بیشتر
اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راههای تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکتهای خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حملة افغانها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکتهای خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت رسیدن قاجارها، حضور فعالی نداشتند. با به قدرت رسیدن قاجارها و مشخصاً از زمان ناصرالدین شاه، شرکتهای تجاری انگلیسی در ایران و بهویژه شهر اصفهان شروع به فعالیت کردند. این شرکتها در زمینههای مختلفی فعالیت داشتند که بنابر اهمیت، این پژوهش به این موضوع میپردازد؛ لذا سوال اصلی پژوهش این است که: شرکتهای انگلیسی در اصفهان دوره قاجار چه عملکردی داشتند؟ از آنجایی که اصفهان در دوره قاجار همچنان بر سر راههای مهم تجاری قرار داشت، توجه بازرگانان انگلیسی را به خود جلب کرد. آنها با تأسیس دفاتر خود در این شهر، بر سطح تجارت خود در ایران افزودند. همچنین گمان میرود حضور شرکتهای انگلیسی در اصفهان باعث رونق اقتصاد و تجارت در این شهر شده و بازرگانان شهر اصفهان نیز با آنها همکاری داشتهاند. این پژوهش به روش تاریخی در حوزه مطالعات کتابخانهای و اسنادی و نیز با استفاده از روزنامههای دوره قاجار، این موضوع را بررسی و تحلیل نموده است. یافتههای پژوهش ضمن شناسایی شرکتهای انگلیسی فعال در اصفهان دوره قاجار و نوع فعالیتهایشان، پیامدهای عملکرد آنها در اقتصاد و تجارت و اجتماع اصفهان آن دوره را نشان میدهد.
