تاریخ های محلی ایران
محسن پرویش؛ محمد بی طرفان
چکیده
در دوران پهلوی دوم اصلاحات ارضی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای توسعه کشور صرفاً به توزیع زمین محدود نشد. دولتمردان وقت با درک این موضوع که تحول در ساختار مالکیت زمین به تنهایی کافی نیست به ایجاد نهادهای مکملی روی آوردند تا اهداف اصلاحات را بهطور کامل محقق سازند. در این میان «خانههای فرهنگ روستایی» با هدف ارائه خدمات ...
بیشتر
در دوران پهلوی دوم اصلاحات ارضی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای توسعه کشور صرفاً به توزیع زمین محدود نشد. دولتمردان وقت با درک این موضوع که تحول در ساختار مالکیت زمین به تنهایی کافی نیست به ایجاد نهادهای مکملی روی آوردند تا اهداف اصلاحات را بهطور کامل محقق سازند. در این میان «خانههای فرهنگ روستایی» با هدف ارائه خدمات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی تأسیس شدند و به امکاناتی نظیر کتابخانه و دسترسی به رسانههایی چون رادیو و تلویزیون مجهز گشتند. پژوهش حاضر با اتکا به روش تاریخی-تحلیلی و با بررسی اسناد موجود در آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به واکاوی نقش و عملکرد خانههای فرهنگ روستایی در استان آذربایجان غربی طی این دوره میپردازد. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که خانههای فرهنگ روستایی در آذربایجان غربی مشابه نمونههای دیگر در سراسر کشور در دستیابی به اهداف تعیینشده ناکام ماندند. دلایل اصلی این ناکامی را میتوان در مجموعهای از عوامل جستجو کرد: عدم تطابق برنامههای ابلاغی با نیازهای واقعی و اولویتهای زندگی روستاییان، بیتوجهی به اهمیت مشارکت جوامع محلی در فرآیند برنامهریزی و اجرا، ضعفهای ساختاری و دیوانسالاری حاکم بر این نهادها و کمبود زیرساختهای اساسی. این شکست در واقع بازتابی از محدودیتهای ذاتی رویکردهای توسعهای متمرکز و از بالا به پایینی بود که بدون در نظر گرفتن بافت اجتماعی و فرهنگی جوامع روستایی ایران در آن عصر به اجرا درمیآمد.
