تاریخ های محلی ایران
سیدابوالفضل رضوی؛ رسول احمدلو
چکیده
رابطهی میان دولت مرکزی و قدرتهای محلی در ایرانِ عصر قاجاریه همواره با تنشها و مقاومتهایی از سوی نخبگان و نیروهای محلی همراه بوده است. ایالت فارس و بهویژه نواحی جنوبی آن، از جمله لارستان، به دلیل موقعیت راهبردی و پیچیدگی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، یکی از عرصههای شاخص این برخوردها به شمار میرود. پرسش اصلی این پژوهش آن است ...
بیشتر
رابطهی میان دولت مرکزی و قدرتهای محلی در ایرانِ عصر قاجاریه همواره با تنشها و مقاومتهایی از سوی نخبگان و نیروهای محلی همراه بوده است. ایالت فارس و بهویژه نواحی جنوبی آن، از جمله لارستان، به دلیل موقعیت راهبردی و پیچیدگی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، یکی از عرصههای شاخص این برخوردها به شمار میرود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که شورش میرهاشم اوزی در اوایل سلطنت ناصرالدینشاه چه بازتابی از مناسبات دولت مرکزی و نیروهای محلی در جنوب فارس دارد و سازوکارهای مقاومت محلی در برابر سیاستهای تمرکزگرایانهی دولت چگونه شکل گرفت؟ پژوهش حاضر با تمرکز بر شورش میرهاشم اوزی میکوشد سازوکارهای مقاومت محلی و واکنش دولت مرکزی را تحلیل کند. این مطالعه، بر پایهی اسناد نویافتهی آرشیوی، گزارشهای روزنامهی وقایع اتفاقیه و منابع دستاول تاریخی و با روش تاریخی و رویکرد توصیفی–تحلیلی، علل، روند و پیامدهای شورش را بازسازی میکند. نتایج تحقیق نشان میدهد که شورش میرهاشم اوزی، علاوه بر ایجاد چالشهای امنیتی و اداری در منطقه، الگویی مشخص از تعامل دولت مرکزی با نیروهای محلی ارائه میدهد که شامل ترکیبی از سرکوب، مصالحه و اعطای امتیازات سیاسی–اقتصادی بود. بررسی این رخداد چشمانداز روشنی از فرآیند تمرکز قدرت و مدیریت مقاومت محلی در جنوب ایران در نیمهی نخست سلطنت ناصرالدینشاه فراهم میآورد و اهمیت فهم تعاملات محلی–مرکزی را برای تحلیلهای تاریخی معاصر برجسته میسازد. افزون بر این، مطالعهی حاضر نمونهای از ارزش اسناد دستاول را در بازسازی دقیق تاریخ محلی و ملی ارائه میکند.
شوکت افشاری؛ ابوالفضل رضوی
چکیده
شهر زنجان به دلیل واقع شدن بین آذربایجان و تهران اهمیت و نقش بهسزایی در تاریخ معاصر داشته است. طی جنگ جهانی دوم این شهر به علت قرار گرفتن در مسیر ریلی و راههای شوسه توجه اولیه متفقین را جلب نمود. در سال 1320، که متفقین ایران را بین خود تقسیم کردند، زنجان به همراه سایر شهرهای شمالی به شوروی واگذار شد. پس از این تاریخ شاهد دخالتها و ...
بیشتر
شهر زنجان به دلیل واقع شدن بین آذربایجان و تهران اهمیت و نقش بهسزایی در تاریخ معاصر داشته است. طی جنگ جهانی دوم این شهر به علت قرار گرفتن در مسیر ریلی و راههای شوسه توجه اولیه متفقین را جلب نمود. در سال 1320، که متفقین ایران را بین خود تقسیم کردند، زنجان به همراه سایر شهرهای شمالی به شوروی واگذار شد. پس از این تاریخ شاهد دخالتها و دستاندازیهای سیاسی ـ اقتصادی در زنجان هستیم. حضور و اقدامات چپاولگرانه نیروهای شوروی در زنجان، سبب کمبود نان و غلات در شهر شد. پژوهش حاضر در پرتو تبیین وضعیت زنجان در جنگ جهانی دوم، درصدد پاسخ به این پرسش است که: جهتگیری اقتصادی متفقین در قحط و غلا و کمبود نان و غلات در زنجان چه تأثیری داشت؟ بر طبق اسناد موثق در سال 1319، برداشت گندم و سایر محصولات در زنجان خوب بوده است. اما شوروی با اقدماتی نظیر خرید گندم از بازار آزاد، صدور گندم مازاد بر مصرف سربازان خود، همچنین دلالی و احتکار برخی از افراد سودجو، سبب کمبود نان در شهر و شورش مردم شد. رویکرد تحقیق حاضر توصیفی ـ تحلیلی و دادهها به روش اسنادی و بر پایه منابع کتابخانهای و تحقیقات میدانی و مصاحبه شفاهی گردآوری شده است
